Zarysowae lakier w samochodzie? Nie martw si, rysa zniknie, zanim zdysz si jej dobrze przyjrze. Szwajcarzy i Amerykanie opracowali materia, ktry, gdy uszkodzony, naprawia si samoistnie ? wystarczy go tylko nawietli - o czym donosi dzisiejsze ?Nature?.

Nowe tworzywo jest wsplnym dzieem badaczy z Uniwersytetu we Fryburgu Szwajcarskim oraz amerykaskich Case Western Reserve University w Ohio i Army Research Laboratory w Marylandzie. Dziki niemu jak pod wpywem czarodziejskiej rdki zniknie kada rysa na karoserii samochodu, a kilkuletnia komrka czy laptop po przejciach zaczn wyglda jak spod igy. Tak bdzie, jeeli powierzchnie, ktre chcemy naprawia, zostan zrobione z nowo stworzonych polimerw metalo-supramolekularnych (a w roli magicznej rdki wystpi banalna lampa ultrafioletowa).

Na czym polega niezwyko nowych polimerw? Tradycyjne s dugimi na tysice atomw acuchami, w ktrych jedno ogniwo trzyma wizaniem kowalencyjnym drugie ogniwo, ktre trzyma? i tak dalej. (Wizanie kowalencyjne polega na wspdzieleniu pary u przez obywa atomy tworzce wizanie.)

Tymczasem polimer metalo-supramolekularny ma bardziej finezyjn struktur. Tu wewntrz acucha co kilka segmentw pojawiaj si jony metali, czce ze sob ssiednie ogniwa. - Te polimery maj kompleks Napoleona: w rzeczywistoci s mae, ale zachowuj  si, jakby byy duo wiksze ? obrazowo tumaczy Stuart Rowan z Case Western Reserve University.

Jeeli uszkodzi t struktur, powiedzmy, przejecha noem po powierzchni polimeru, wizania pomidzy jonami metalu a segmentami polimeru zostan zerwane, acuchy rozpadn si na kawaki, a jego elementy zostan bezadnie porozrzucane wok nowo powstaej rysy. I w tym momencie wkracza do akcji wspomniana czarodziejska rdka - promieniowanie UV.

Pod jego wpywem metalowo-supramolekularny polimer zmienia stan skupienia ze staego w cieky, powstaje zupa z jonw metali oraz pojedynczych segmentw dawnego acucha. Gdy wyczy lamp, struktura polimeru odbudowuje si sama: segmenty chwytaj jony metali, jony metali chwytaj segmenty, a tam, gdzie przed chwil mielimy rozsypane elementy, z powrotem dostajemy acuch. Powierzchnia, ktra przed chwil bya porysowana, jest jak nowa. Wyraenie ?jak nowa? naley rozumie dosownie: naukowcy wielokrotnie, w tym samym miejscu, uszkadzali i naprawiali powierzchnie z polimeru metalowo-supramolekularnego, by przekona si, czy nie osabia to materiau. Okazuje si, e nie.

Polimer jeszcze nie jest gotw do produkcji. ?Jednym z nastpnych zada, jakie stoj przed nami bdzie opracowanie materiau, ktry mona bdzie wdroy do produkcji przemysowej? ? mwi prof. Rowan. Twrcy polimerw metalowo-supramolekularnych myl o zastosowaniach takich jak lakiery samochodowe, meble, podogi ? i wszystko inne, co tylko rynek wymyli.

Maciej Bjko

 

Film: Zobacz przyszo lakierw samochodowych i nie tylko

Komentarze (2)
2sobota, 25, czerwiec 2011 14:18
Jeszcze Ci przyjdzie poczeka. Ekonomia to jednak uparta bestia, nie wspominajc o szeroko rozumianych kwestiach prawnych. No i technologia... Co si jednak dzieje. ;)
1piątek, 13, maj 2011 10:39
zamawiam samochd z takim lakierem, tylko kiedy bd dostpne?
Komentarze (2)
2sobota, 25, czerwiec 2011 14:18
Jeszcze Ci przyjdzie poczeka. Ekonomia to jednak uparta bestia, nie wspominajc o szeroko rozumianych kwestiach prawnych. No i technologia... Co si jednak dzieje. ;)
1piątek, 13, maj 2011 10:39
zamawiam samochd z takim lakierem, tylko kiedy bd dostpne?