Skrzypce, ktre brzmi jak oryginalne Stradivariusy, a kosztuj zaledwie uamek ich ceny? Dziki wykorzystaniu grzybw, ktre powoli ?zjadaj? drewno, uczonemu ze szwajcarskiego orodka naukowego EMPA w St. Gallen udao si stworzy instrumenty, ktrych dwik zwid nawet ekspertw.  

    Najsynniejszy twrca skrzypiec na wiecie - Woch Antonio Stradivari, zmar blisko 300 lat temu. Robione przez instrumenty (byo ich pono okoo tysica) uznawane s za wyjtkowe, poniewa ich dwik jest niezwykle peny i liryczny. Nic wic dziwnego, e od lat Stradivariusy osigaj zawrotne ceny na aukcjach - w zeszym roku jeden z nich zosta sprzedany za blisko 16 milionw dolarw. 

Jak podejrzewaj naukowcy tajemnica wyjtkowego brzmienia skrzypiec tkwi w drewnie, z ktrego zostay zrobione. Deseczki uywane przez Stradivariego oraz pracujcych dla niego czeladnikw pochodziy bowiem z drzew rosncych w drugiej poowie XVII i pierwszej poowie XVIII wieku, a wic okresu, kiedy w Europie byo bardzo zimno. W czasie, gdy klimat nie rozpieszcza, drzewa rosn wolno i rwno, co przekada si na nisk gsto oraz wysoki wspczynnik sprystoci pozyskiwanego z nich drewna.


Dzi trudno znale drewno o takich waciwociach, bo w cigu ostatnich 300 lat klimat na Ziemi bardzo si zmieni. Jednak prof. Schwarze znalaz rozwizanie tego problemu. Odkry, e dwa gatunki grzybw: zmiennoporek szklisty (Physisporinus vitreus) i prchnilec dugotrzonkowy (Xylaria longines), mog wpywa na waciwoci drewna. Wystarczy, e rosn na wierkach i jaworach, z ktrych robi si potem skrzypce.  Grzyby czciowo rozkadaj drewno, zmniejszajc jego gsto i zwikszajc wspczynnik sprystoci. Po 9 miesicach proces ten wystarczy zahamowa przy pomocy gazu - tlenku etylenu. aden grzyb nie przetrwa takiego traktowania. - Grzyby zmniejszaj gsto drewna, ale zazwyczaj oznacza to take zmniejszenie prdkoci z jak fale dwiku przemieszczaj si przez drewno. Wyjtkow cech tych wanie gatunkw jest to, e ?zjadaj? drewno powodujc stopniowe zmniejszanie si gruboci cianek jego komrek, pozostawiajc ca struktur sztywn, przez co dwik moe przez ni swobodnie przechodzi - mwi prof. Schwarze.

Efekty caej tej procedury s naprawd zdumiewajce. W trakcie testw, schowany za kotar brytyjski skrzypek Matthew Trusler gra (oczywicie nie jednoczenie) na skrzypcach zrobionych z mykodrewna prof. Schwarze oraz oryginalnym Stradivariusie. Zgromadzeni na sali eksperci, jak i publiczno, byli przekonani, e ten pierwszy z instrumentw to oryginalne dzieo woskiego lutnika.

Teraz szwajcarski uczony zamierza dopracowa swoj metod produkcji mykodrewna, tak aby zupenie nowe Stradivariusy mogy powstawa masowo.

Anna Piotrowska/EurekNews.pl
2012 09 10 a

 

Film: Zobacz i posuchaj jak Matthew Trusler gra koncert skrzypcowy Mendelssohna na swoim Stardivariusie z 1711 roku.