Get Adobe Flash player

Sekret wężowego jadu

Zazwyczaj pozostaje gęsty i lepki, ale tuż przed ugryzieniem, staje się znacznie rzadszy. Naukowcy pod kierunkiem biofizyka Leo Van Hemmena z Technische Universität München odkryli niezwykłe fizyczne właściwości wężowego jadu, co opisali w "Physical Review Letters".

Strategia polowań jadowitych węży zawsze pozostaje ta sama: uderzają kłami, wpuszczają do ciała ofiary truciznę i jakiś czas potem przystępują do konsumpcji. Ale tylko jedna siódma tych gadów ma w zębach kanaliki, przez które spływa jad. Reszta robi kłami dziurki w ciele ofiary, a toksyna spływa swobodnie do rany z gruczołów umiejscowionych nieopodal zębów. Dlatego zęby jadowe większości węży mają specjalne rowki umożliwiające spływ trucizny. 

Naukowcy zaczęli się jednak zastanawiać, dlaczego węże mogą atakować też bez przeszkód ptaki, których pióra stanowią dość poważną barierę ochronną. Odkryli wtedy, że wężowy jad ma niezwykłe właściwości - jest niezwykle lepki a naprężenie powierzchniowe ma takie samo jak woda. Kiedy kropla jadu wypływa z ciała węża, napięcie powierzchniowe oraz odpowiednia lepkość umożliwiają jej przesuwanie się po kłach wzdłuż rowków. Zwierzęta atakujące ptaki mają na dodatek nieco głębsze rowki, co ułatwia wprowadzenie toksyny do ciała ofiary.

Zespół Leo Van Hemmena odkrył też, że w pewnym momencie jad zmienia swe fizyczne parametry. Kiedy zwierzę atakuje - rowki w zębach oraz okoliczna tkanka formują coś w rodzaju kanalika. Tak jak bibuła, tkanka wciąga jad i przesuwa go coraz niżej, do wnętrza ciała ofiary. Pod wpływem tej siły „ssącej”, toksyna zmienia swoje właściwości - staje się mniej lepka i szybko spływa tam gdzie trzeba2011_05_18_a1

Anna Piotrowska 

CZYTAJ TAKŻE