Skrzypy bliniaczo podobne do dzisiejszych, rosy na Ziemi ju 150 milionw lat temu. Dowodz tego badania skamieniaych szcztkw rolin znalezione na terenie argentyskiej Patagonii przez uczonych pod kierunkiem Alana Channinga z walijskiego Cardiff University.

Znakomicie zachowane skrzypy naukowcy odkryli w okolicy farmy San Augustin w grskim masywie Deseado. Poniewa 150 milionw lat temu znajdoway si tam gorce rda roliny ulegy tzw. permineralizacji. - Jeszcze przed rozkadem ich tkanki zostay wysycone wod zawierajc rozpuszczon krzemionk, co spowodowao potem powstanie wspaniaych trjwymiarowych form - mwi Channing. Dziki temu w skaach zachoway si najdrobniejsze detale pradawnych skrzypw.

Wyposaeni w mikroskopy uczeni wic mogli bez przeszkd studiowa detale budowy tych rolin. Okazao si, e pod wieloma wzgldami skrzypy z epoki dinozaurw niczym si nie rni od wystpujcych dzi rolin. To zaskakujce, bo cho byo wiadomo, e skrzypy s bardzo star grup (ich praprzodkowie pojawili si na ziemi ju ok. 375 milionw temu) to nie spodziewano si takiego podobiestwa midzy formami, tak oddalonymi od siebie w czasie.

Podobnie, jak dzi spotykane skrzypy z rodzaju Equisetum, okazy z Patagonii, miay jedn zielon odyg oraz endoderm II-rzdow (element budowy odygi). Jednak niektre cechy nowoodkrytego skrzypu byy zdecydowanie odmienne, dlatego naukowcy postanowili utworzy dla niego zupenie nowy gatunek, nazwany Equisetum thermale, co mona przetumaczy jako ?skrzyp z gorcych rde?. - Equisetum thermale wydaje si by najstarszym znanym przedstawicielem rodzaju Equisetum. Co oznacza, e historia znanych dzi skrzypw siga, co najmniej epoki jurajskiej. - mwi Channing. Odkrycie zespou brytyjskiego uczonego dowodzi, e znane dzi skrzypy to niesychanie stary rodzaj rolin, ktry przez ostatnie 150 milionw lat niewiele si zmieni2011_05_06_a

Anna Piotrowska