Wiemy ju, w jaki sposb ludzki mzg radzi sobie ze stresem! O przeomowym odkryciu biaka odpowiadajcego za t funkcj informuje najnowsze wydanie ?Proceedings of the National Academy of Sciences?.

 

Nasz mzg stale zmienia si w odpowiedzi na sygnay, ktre odbieramy ze rodowiska ? komrki nerwowe zmieniaj swj ksztat, liczb pocze z innymi komrkami oraz sposb, w jaki komunikuj si z pozostaymi neuronami. Wypustki komrek, czyli dendryty, s bardzo ruchliwe i zmienne ? rozczaj si z jednymi komrkami i cz si z innymi. Dziki takim zmianom moemy si uczy nowych rzeczy. Z czasem struktura wypustek czcych komrki rozrasta si i utrwala w ksztat przypominajcy kapelusz grzyba ? pomidzy neuronami tworzy wiele stabilnych pocze. One pozwalaj nam pamita rzeczy, ktrych si nauczylimy.

Ale zapamitywanie nie zawsze jest dobre, szczeglnie jeli chodzi o bardzo stresujce wydarzenia ? o nich zwykle nie chcielibymy pamita. W mzgu toczy si wic ciga walka ? jak utrzyma rwnowag pomidzy tym, co naley pamita, i tym, o czym lepiej byoby zapomnie. Naukowcy z University of Leicester pod wodz polskiego badacza dr. Roberta Pawlaka zidentyfikowali biako, ktre jest orem w tej wojnie. Mzg produkuje je w odpowiedzi na stres, tak aby zmniejszy liczb ?grzybowych? pocze midzy neuronami i w ten sposb zminimalizowa przysze skutki przykrych wydarze. Normalnie biako to, nazwane lipokalin-2, nie jest produkowane, ale w reakcji na stres mzg wytwarza je w olbrzymich ilociach.

Badacze zadali te sobie pytanie: co jeli awaryjny mechanizm wytwarzania lipokaliny-2 zaszwankuje? Sprawdzili to na myszach, ktre za pomoc modyfikacji genetycznej pozbawiono moliwoci produkcji tego biaka. Bez niego byy bardziej lkliwe i mniej towarzyskie ? mona powiedzie, e po prostu choway si po ktach. A to dlatego, e trwae ?grzybowe? poczenia tworzyy si u nich szybciej, wic myszki zapamityway duo przykrych wydarze.

Odkrycie to jest wane dla lepszego zrozumienia leczenia zaburze psychicznych zwizanych ze stresem. Jeli naukowcy dokadnie poznaj mechanizmy, ktre odpowiadaj za produkcj lipokaliny-2 i za zaburzenia w jej wytwarzaniu, mog poprawi los 1/3 ludzi na wiecie. Na tyle szacuje si bowiem odsetek osb cierpicych z powodu stresu.

Ewa Zegler-Poleska/EurekNews.pl 2011 10 04 a