Get Adobe Flash player

Węch dał nam duży mózg

Duży mózg w stosunku do reszty ciała to cecha charakterystyczna wszystkich ssaków, w tym i ludzi. Skąd się wziął? W wyniku rozwoju zmysłu węchu. Już pierwsze z ssaków, maleńkie stworzonka żyjące 190 milionów lat temu, miały znacznie powiększony obszar mózgu powiązany ze tymi zmysłem - donosi dzisiejsze „Science”.

Zespół uczonych pod kierunkiem Tima Rowe z University of Texas przyjrzał się bliżej skamieniałościom dwóch maleńkich prassaków Morganuocodon and Hadrocodium żyjących we wczesnej epoce jurajskiej - 190 milionów lat temu - w Chinach. Stworzenia te były wielkości dzisiejszych ryjówek, ich maleńkie ciała miały zaledwie kilka centymetrów długości. Wagę Hadrocodium uczeni oceniają na zaledwie dwa gramy.

Badanie przy pomocy tomografu komputerowego pozwoliło nie tylko na pełną rekonstrukcję czaszek tych zwierząt, lecz także na ocenę wielkość ich mózgów. Następnie parametry mózgu jurajskich ssaków porównano z analogicznymi organami około 200 ssaków żyjących współcześnie. Wyniki były zaskakujące: nawet 190 milionów lat temu ośrodki węchu pierwszych ssaków były w stosunku do masy ciała bardzo duże, prawie tak duże jak dziś.

Na postawie swych badań u
czeni przypuszczają też, że poza zmysłem węchu prassaki miały także niezwykle rozwinięty zmysł dotyku. O ile przydatność tego pierwszego w przypadku małego - zapewnie nocnego stworzenia - dość łatwo zrozumieć, ten drugi wydaje się dość zaskakujący. Według naukowców, badane przez nich ssaki były porośnięte futrem, nie stanowiło ono jednak ochrony przed chłodem, lecz poruszenia poszczególnych włosków dawały zwierzętom informacje o
otoczeniu. Jeśli Hadrocodium dotknęło czegoś swym ciałem - np. ściany szczeliny w skale, w której mogło mieszkać - od razu o tym wiedziało, właśnie dzięki "futrzanemu" zmysłowi dotyku.

- U naszych przodków - najstarszych ssaków - mózg nie rozwijał się po to, by mogły one kontemplować otoczenie, ale dla zmysłu powonienia oraz dotyku. Dzięki ten ewolucyjnej przewadze, która zapoczątkowała dalszy rozwój ssaczych mózgów, 190 milionów lat później ludzie mogą się zastanawiać nad ważnymi pytaniami z dziedziny historii naturalnej oraz ewolucji - mówi Zhe-Xi Luo, jeden z autorów pracy w „Science”2011_05_20_b1 

Anna Piotrowska

 

CZYTAJ TAKŻE