Ekstremalnie Wielki Teleskop

To już pewne: na górze Cerro Armazones w Chile stanie największy na świecie teleskop optyczny. Ze zwierciadłem o średnicy blisko 40 metrów niemal trzykrotnie pobije aktualny rekord świata!

  

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), astronomiczna spółdzielnia zrzeszająca kraje Europy, współpracuje z rządem Chile od 1963 roku. Najnowszy wspólny projekt jest zarazem najambitniejszy: kosztem ok. miliarda euro zostanie wybudowany największy na świecie teleskop optyczny. Specjalnie w tym celu rząd Chile ofiarował na rzecz obserwatorium 189 km kwadratowych ziemi wokół góry Cerro Armazones.

– To część naszych kontrybucji na rzecz ludzkości. Chile ma najczystsze niebo na Ziemi i jest gospodarzem dla najważniejszych ośrodków astronomicznych – mówił minister spraw zagranicznych Alfredo Moreno na ceremonii podpisania umowy pomiędzy republiką a ESO. W zamian za ziemię chilijscy uczeni dostaną do dyspozycji 10 proc. czasu pracy obserwatorium.

Olbrzym będzie nosić nazwę może niezbyt fantazyjną, ale bez wątpienia trafną: European Extremely Large Telescope (Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski), w skrócie E-ELT. To absolutny rekordzista: w tej chwili największe zwierciadła mają imponującą średnicę rzędu 10 metrów, tymczasem w przypadku E-ELT będzie to aż 39,3 metra! Do tego dochodzi szereg luster korekcyjnych, które pod naciskiem tysięcy siłowników będą zmieniały geometrię, na bieżąco korygując błędy wynikające choćby ze zjawisk atmosferycznych.

Tak olbrzymi teleskop pozwoli po raz pierwszy bezpośrednio wypatrzyć podobne do Ziemi, skaliste planety poza naszym Układem Słonecznym. Dotąd największe teleskopy optyczne zrobiły zdjęcia zaledwie kilku gazowych gigantów, a pozasłoneczne planety typu ziemskiego mogliśmy wykrywać jedynie metodami pośrednimi, takimi jak mikrosoczewkowanie grawitacyjne. Rozdzielczość E-ELT po raz pierwszy pozwoli po prostu na nie spojrzeć.


Uruchomienie Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu Europejskiego jest przewidywane na początek lat 20. XXI wieku


Maciej Bójko/EurekNews.pl 2011 10 17 c