Get Adobe Flash player

Zagadkowa energia Kraba

Pulsar w mgawicy Kraba emituje wysokoenergetyczne promieniowanie, ktrego nie da si wyjani za pomoc obowizujcych modeli dziaania tych gwiazd ? informuje midzynarodowy zesp astronomw w najnowszym ?Science?.

  

W gazowo-pyowym oboku ochrzczonym mianem Kraba ukrywa si pulsar, czyli szybko wirujca gwiazda neutronowa o bardzo duym polu magnetycznym. To pozostao po znanej z historycznych zapiskw supernowej, ktra wybucha w 1054 roku. Pulsar przypomina latarni morsk ? robi 30 obrotw na sekund i regularnie emituje wizk silnego promieniowania w bardzo szerokim zakresie widmowym. Obserwujemy tam m.in. promieniowanie gamma ? jego czstki nios ze sob energi dziesitki milionw razy wiksz ni fotony wiata widzialnego.

Do tej pory naukowcy byli zgodni, e przyczyn emisji tak olbrzymiej iloci energii jest sia pola magnetycznego, ktra rozpdza czstki prawie do prdkoci wiata. Obowizujcy model dziaania pulsara, uwzgldniajcy to tzw. promieniowanie synchrotronowe, przewidywa jednak, e nie powinno by tam zbyt wiele czstek o energii powyej 10 gigaelektronowoltw (GeV).


Ale Nepomuk Otte z University of California uparcie poszukiwa w Krabie czstek o wyszej energii, chocia niektrzy astronomowie uwaali to za istne szalestwo. Przypuszcza bowiem, e moe ono tam by emitowane. Wykorzysta do tego zesp czterech 12-metrowych teleskopw VERITAS (Very Energetic Radiation Imaging Telescope Array System), znajdujcy si w Whipple Observatory w Arizonie. Atmosfera Ziemi zatrzymuje czstki gamma, ale moemy obserwowa tzw. promieniowanie Czerenkowa, ktre jest skutkiem oddziaywania czstek gamma wpadajcych w powok atmosfery.

Upr si opaci ? badania wykonane instrumentem VERITAS wykazay obecno czstek gamma o energii 100 GeV, czyli 10 razy wyszej ni najwysza przewidywana przez dotychczasowy model! To prawdziwa zagadka, bo obecnoci czstek o takiej energii nie mona wyjani promieniowaniem synchrotronowym. By moe emisja takiej energii wynika z tzw. odwrotnego rozpraszania Comptona, czyli zderzania si wysokoenergetycznych elektronw z fotonami. Nie jest te jasne, czy ten mechanizm jest odpowiedzialny tylko za promieniowanie o najwyszej energii.


W badaniach uczestniczyli rwnie David Williams z University of California, Andrew McCann z McGill University w Montrealu, Martin Schroedter ze Smithsonian Astrophysical Observatory i ponad 90 innych naukowcw z 26 instytucji tworzcych konsorcjum, do ktrego naley VERITAS.


Ewa Zegler-Poleska/EurekNews.pl 2011 10 07 c

CZYTAJ TAKE

NAJNOWSZE WIDEO


projekt copy