Narty na Enceladusie

Jeli narty, to tylko na... Enceladusie. Lodowy puch pokrywajcy powierzchni ksiyca Saturna byby idealny dla mionikw biaego szalestwa ? dowiedzielimy si na kongresie planetologw odbywajcym si wanie we francuskim Nantes.

 

Ogromne bezludne przestrzenie pokryte grub warstw lodowych krysztakw o rozmiarach rzdu tysicznych czci milimetra, czyli mniejszych nawet ni drobinki talku. ? To wymarzona nawierzchnia dla narciarza ? mwi dr Paul Schenk z Lunar and Planetary Institute w Houston, przyznajc zarazem, e nigdy nie postawi stopy na stoku. Zreszt na opisywanym przez niego terenie te nikt nigdy nie szusowa. Na razie przelizgn si po nim tylko wzrok kamer sondy kosmicznej Cassini. Idealne narciarskie stoki znajduj si bowiem na Enceladusie, jednym z ksiycw Saturna.

Skd wzia si ta idealna nawierzchnia? Odpowiedzialne s za ni lodowe gejzery, ktrych niedawne odkrycie byo spor sensacj. Okazao si, e to zamarznita woda wyrzucana z Enceladusa stanowi wikszo materii w jednym z piercieni Saturna, dociera ona te do grnych warstw atmosfery macierzystej planety. Cz lodowych drobin wraca za na powierzchni ksiyca. Jeszcze w 2010 roku dr Sasha Kempf z Max Planck Institute i dr Juergen Schmidt z kolegami z uniwersytetu w Poczdamie przewidzieli, e najwicej lodowego puchu powinno si gromadzi w okrelonych dwch miejscach po przeciwnych stronach satelity. Teraz na kongresie planetologicznym zorganizowanym przez European Planetary Science i Wydzia Nauk Planetarnych Amerykaskiego Towarzystwa Astronomicznego dr Paul Schenk zaprezentowa wyniki analiz zdj zrobionych przez sond Cassini, potwierdzajcych te przewidywania.

Zesp Schenka zainteresowa si pewnym obszarem lecym na pnoc od lodowego gejzeru. Analizie poddano najlepsze dostpne zdjcia w wysokiej rozdzielczoci ? widoczne byy na nich obiekty rzdu 12 metrw. Okazao si, e chocia upudrowana lodem powierzchnia jest niezwykle gadka, to w niektrych miejscach teren agodnie faluje. Pod grub warstw lodu pogrzebane s bowiem stare szczeliny i kratery, a nawet kaniony ? najwikszy z nich jest gboki na p kilometra i ma szeroko 1,5 km.

Lodowy puch gromadzi si na Enceladusie bardzo powoli w porwnaniu do ziemskich standardw. Rocznie powoka grubieje zaledwie o tysiczne czci milimetra. Aby usypaa si warstwa taka jak na badanym obszarze ? czyli okoo 100 metrw ? musiay wic upyn dziesitki milionw lat. To wszystko sugeruje, e lodowe gejzery na Enceladusie i rda ciepa je napdzajce musz istnie od bardzo dawna. Podobnie jak pynna woda pod lodow skorup ksiyca, w ktrej istnienie wierz niektrzy naukowcy. Niektrzy sugeruj te, e moe tam istnie ycie.

Ewa Zegler-Poleska/EurekNews.pl 2011 10 04 b1