Midzynarodowemu zespoowi astronomw udao si ustali, kiedy po raz pierwszy w historii kosmosu, czarne dziury zaczy gwatownie rosn. Miao to miejsce, kiedy wszechwiat by stosunkowo mody - liczy 1,2 miliarda lat. Praca na ten temat ukae si wkrtce w czasopimie "Astrophysical Journal".

Naukowcy prowadzili obserwacje za pomoc najpotniejszych teleskopw na wiecie - Gemini North na hawajskim szczycie Mauna Kea oraz Very Large Telescope Array na chilijskim Cerro Paranal. Odkryli, e pierwsze czarne dziury zaczy si powiksza ju kilkaset milionw lat po narodzinach wszechwiata, jednak zasadniczy okres ich gwatownego wzrostu mia miejsce nieco pniej, gdy wszechwiat mia 1,2 miliarda lat i trwa stosunkowo krtko - zaledwie 100-200 milionw lat. Dotychczas sdzono, e dziao si to 1-3 mld lat pniej. Naukowcom udao si take ustali, e czarne dziury, ktre zapocztkoway ten proces byy stosunkowo niewielkie - miay mas rwn 100-1000 mas soca.

 Dzi czarne dziury o masie od miliona do 10 mld mas naszej gwiazdy ukrywaj si w wikszoci galaktyk, rwnie w naszej Drodze Mlecznej. S niewidoczne - by je wykry, astronomowie poszukuj na niebie rde wysokoenergetycznego promieniowania. Promieniowanie takie emituje materia przycigana przez niezwykle siln grawitacj czarnej dziury. Aktywna czarna dziura ?poyka? coraz wicej materii i w ten sposb zwiksza swoj masjeden29gru2010

Ewa Zegler-Poleska