Get Adobe Flash player

Badacze z Uniwersytetu Stanforda stworzyli now form pierwiastkowego wgla: tward jak diament, mimo e pozbawion krystalicznej struktury. Materia zachowuje swoje waciwoci tylko wtedy, gdy jest poddawany wielkiemu cinieniu, jednak w przyszoci moe znale zastosowanie take poza laboratorium.

  

Nowy materia powsta w tzw. komorze diamentowej, czyli urzdzeniu, w ktrym prbka materiau uwiziona pomidzy dwoma diamentowymi kowadami moe by poddawana olbrzymiemu cinieniu, sigajcemu milionw atmosfer. W tym przypadku miadone byy drobne kuleczki tzw. wgla szklistego: czystego chemicznie wgla o nieregularnej skomplikowanej strukturze, o twardoci kwarcu i szklistym poysku. Gdy cinienie wewntrz komory przekroczyo 40 gigapaskali (ok. 400 tys. atmosfer), wgiel szklisty zmieni si w nowy materia, nazwany roboczo diamentem amorficznym.

Przewietlenie promieniami Roentgena wykazao, e uzyskany produkt istotnie jest czym innym ni wgiel szklisty: kompletnie zmienia si jego struktura wiza midzyatomowych. W rezultacie powsta materia o twardoci diamentu, zdolny wytrzyma olbrzymie rnice cinie. Kulka bez szwanku zniosa cinienie 60 gigapaskali wok rwnika, gdy jednoczenie nacisk na bieguny sign 130 gigapaskali.

? Diament amorficzny przetrwa rnice w cinieniu sigajce 70 gigapaskali, czyli 700 tys. atmosfer. Jak dotd aden materia, poza diamentem, nie by w stanie znie takich obcie ? komentuje szefowa projektu prof. Wendy Mao.


Nowo odkryty materia traci jednak swoje waciwoci poza komor diamentow. Uwolniony spod wpywu wielkiego cinienia, z powrotem zamienia si w zwyky kawaek wgla szklistego. Naukowcy twierdz, e aby diament amorficzny znalaz szersze zastosowanie, naley albo znale metod wytwarzania go w niszych cinieniach, albo sposb na utrwalenie jego waciwoci po wyjciu z komory diamentowej.

Na razie jego potencjalne zastosowania s ograniczone do laboratoryjnych bada nad ekstremalnymi cinieniami. W przyszoci moe by take wykorzystywany jako samoczynnie utwardzajca si uszczelka w urzdzeniach operujcych wielkim cinieniem.


Maciej Bjko/EurekNews.pl 2011 10 20 a

CZYTAJ TAKE

NAJNOWSZE WIDEO


projekt copy