Get Adobe Flash player

Nobel za atomowe mozaiki

Tym razem Komitet Noblowski nagrodził izraelskiego badacza, który odkrył kryształy o budowie uznawanej wcześniej za sprzeczną z prawami natury.nobel fizyka1


nobel fizyka

 

8 kwietnia 1982 Daniel Shechtman z Izraelskiego Instytutu Technologicznego Technion zobaczył pod mikroskopem elektronowym obraz, teoretycznie nie mający prawa istnieć. Uważano bowiem, że kryształy zbudowane są z atomów ułożonych w regularne wzory, które okresowo powtarzają. Atomy w krysztale Shechtmana układały się w pewien wzór, ale nie mógł się on powtarzać, nawet gdyby kryształ rozciągał się w nieskończoność.


Według przyjętych teorii, taka struktura nie miała prawa istnieć. Uczeni porównują jej budowę do próby uszycia piłki z sześciokątnych kawałków, podczas gdy do otrzymania sfery potrzebne są sześciokąty i pięciokąty. Dlatego też odkrycie to zostało początkowo odrzucone przez naukową społeczność. W czasie walki o jego uznanie, izraelski uczony musiał nawet odejść ze swojego zespołu badawczego.


Ostatecznie inni naukowcy przyznali mu rację. Konieczne okazało się zrewidowanie obowiązujących poglądów na strukturę materii. Twory o nowoodkrytej budowie nazwano kwazikryształami. W zrozumieniu ich atomowej struktury pomogły uczonym średniowieczne, arabskie mozaiki, z którymi kwazikryształy łączy wiele podobieństw.

Odkąd uznano pracę Shechtmana, uczonym udało się znaleźć kolejne kwazikryształy w przyrodzie i wytworzyć sztuczne w laboratorium. Niektóre z nich są testowane pod kątem zastosowania w przemyśle.


Marek Matacz/EurekNews.pl

CZYTAJ TAKŻE