Get Adobe Flash player

Kiedy niebo blaknie

Smalta była barwnikiem bardzo popularnym wśród malarzy w XVI i XVIII wieku. Z czasem jednak jej błękit przekształca się w szarość. Wyniki badań opublikowanych w magazynie "Analytical Chemistry" ujawniają, jakie zmiany chemiczne są przyczyną tego procesu.

Smalty, zwanej też błękitem królewskim, używali między innymi tacy malarze, jak Murillo czy Paolo Veronese. Barwnik ten składał się z rudy kobaltu, krzemu - np. pod postacią pospolitego tlenku, czyli piasku - oraz potasu. Materiały te prażono nad ogniem aż do uzyskania ciemnoniebieskiego szkła, które następnie proszkowano. Nasycenie koloru pigmentu zależało od jakości składników oraz zawartości kobaltu w ostatecznej mieszance.

Teraz naukowcy wzięli pod lupę m.in. obrazy barokowego malarza Bartolomeo Estebana Murillo. W skład ekipy weszli specjaliści z francuskich ośrodków badań IPANEMA oraz SOLEIL i Brytyjczycy z London National Gallery. Przy pomocy synchrotronu uczeni zbadali mikroskopijnej wielkości próbki farby z dzieł Murillo, dzięki czemu wykazali, że za proces blaknięcia odpowiedzialna jest zmiana w środowisku jonów kobaltu. A ściślej rzecz ujmując, wpływ na zmianę właściwości kobaltu ma przemieszczanie się elektronów jonów potasu w cząsteczkach barwnika.

Naukowcy są przekonani, że ich najnowsze odkrycie pozwoli wdrożyć lepsze metod konserwacji dawnych obrazów. Nie od dzisiaj bowiem wiadomo, że nawet niewielka różnica w odcieniu barwy może spowodować, że oglądający inaczej odbierze i oceni dane dzieło2011_05_21_a

Dominika Jędrzejczyk

 

CZYTAJ TAKŻE