Cho z naszymi najbliszymi krewniakami - szympansami 96 dzielimy procent DNA, czyli bardzo duo, naukowcy prbuj ustali, czym dokadnie nasze genomy si rni. Okazuje si, e rnice tkwi nie w genach, lecz w nieobecnoci tzw. regulatorw, ktre odpowiadaj za ich ?wczanie? i ?wyczanie?. O tym do zaskakujcym odkryciu na amach dzisiejszego ?Nature? donosz amerykascy naukowcy pod kierunkiem badaczy z Stanford University.

Geny, czyli podstawowe jednostki dziedziczenia, w duym uproszczeniu warunkujce kim jestemy i jak wygldamy stanowi zaledwie 2 procent ludzkiego genomu. Reszta to przede wszystkim sekwencje regulatorowe genw, a wic takie fragmenty DNA, ktre kontroluj, kiedy i jakie geny powinny zosta ?uruchomione?.


Zarwno geny jak i ich sekwencje regulatorowe maj pierwszorzdne znaczenie dla funkcjonowania naszego organizmu. Bezporednie zmiany w tych pierwszych mog mie dramatyczne konsekwencje, cznie ze mierci. - Jeli natomiast w konkretnym momencie rozwoju czowieka zmieni si sposb wczania i wyczania genw, moe to mie ogromny wpyw na cay organizm, ale zachowuje normalne funkcje genu.Prowadzi do wyksztacenia si nowych cech - mwi David Kingsley ze Stanford University.

Szukajc specyficznych zmian genetycznych, jakie mog by odpowiedzialne za powstanie unikalnych ludzkich cech, Kingsley i jego koledzy wyodrbnili 510 fragmentw DNA, ktre s obecne u szympansw oraz innych zwierzt, a nie wystpuj u ludzi.

Jeden z brakujcych fragmentw genomu, ktry utracilimy w toku ewolucji znajdowa si obok genu zwizanego z wydzielaniem androgenw - mskich hormonw pciowych. Wedug naukowcw miao to dwie konsekwencje: ludzie stracili woski czuciowe - wibrysy oraz ko w penisie. To drugie wydarzenie miao niebagatelny wpyw na ludzk histori.

U szympansw kopulacja trwa do krtko, poniewa jeden samiec stara si w jak najkrtszym czasie zapodni jak najwicej partnerek. W zadaniu tym pomaga mu dodatkowe kostne usztywnienie czonka. Tymczasem nasi przodkowie w toku ewolucji zaczli preferowa zwizki oparte na wizi uczuciowej. Utrata koci w penisie pomoga wyduy im stosunek i zaskutkowaa wzmocnieniem uczu.

Innym fragmentem genomu, ktrego nam brak jest sekwencja zwizana z rozwojem guzw mzgu.- Podczas rozwoju ssakw, wiele neuronw ginie podczas formowania si mzgu. Brak tej sekwencji regulatorowej prowadzi, mwic w skrcie, do wyksztacenia si wikszych mzgw - mwi wspautor pracy w ?Nature?Philip Reno z Penn State

Anna Piotrowska