Get Adobe Flash player

Czarna śmierć bez tajemnic

Naukowcy rozszyfrowali zagadkę dżumy. Dzięki badaniom kości i zębów średniowiecznych ofiar tej choroby opracowano zarys genomu bakterii, która ją wywołała. Okazuje się, że XIV-wieczna zaraza stała się źródłem prawie wszystkich istniejących dzisiaj szczepów tego mikroba – donosi magazyn „Nature″.

 

Ocenia się, że w średniowieczu dżuma zabiła od 30 do 50 proc. populacji Europy (około 30 milionów ludzi) w ciągu zaledwie 5 lat. Wywołała ją bakteria Yersinia pestis, która wyewoluowała ze stosunkowo niegroźnej dla ludzi Yersinii pseudotuberculosis i uzyskała geny dopasowujące ją do ludzkiego organizmu.


Uczeni z Uniwersytetu w Tübingen i Uniwersytetu McMaste postanowili przyjrzeć się dalszej ewolucji mikroba. W tym celu pobrali próbki zębów i kości z londyńskiego cmentarza East Smithfield, założonego specjalnie dla ofiar średniowiecznej zarazy. Nowoczesne techniki biotechnologiczne pozwoliły im zrekonstruować znaczną część genomu bakterii i porównać go z istniejącymi dzisiaj szczepami.

Okazało się, że niewiele się one różnią. Opierając się na porównaniu materiału genetycznego, badacze stwierdzili, że groźna epidemia była wydarzeniem, które wprowadziło i rozprzestrzeniło bakterię w ludzkiej populacji, a istniejące dzisiaj szczepy mają wspólnego, średniowiecznego przodka.


Odkrycie ma istotne znaczenie dla zrozumienia stopnia zagrożenia ze strony bakterii. Znaleziono niewiele zmian w genach odpowiedzialnych za wirulencję mikroba. Zdaniem badaczy za wybuch epidemii prawdopodobnie odpowiada wiele czynników, poza samą zjadliwością bakterii, takich jak: genetyka populacji, warunki bytowe, klimat i obecność innych chorób.


Nowe ustalenia rzucają przy okazji nowe światło na inną epidemię – tzw. dżumę Justyniana, która rozpętała się w VI wieku naszej ery. Według nowych badań musiał ją wywołać inny szczep bakterii dżumy lub nawet była to zupełnie inna choroba. Podobne mogły być przyczyny śmierci rzymskiego cesarza Marka Aureliusza, żyjącego w II wieku n.e.


Marek Matacz/EurekNews.pl 2011 10 13 a

CZYTAJ TAKŻE