Medyczny Nobel przyznany

Tym razem wygray badania nad ukadem odpornociowym. Nagrod podzielono midzy trzech laureatw, badajcych dwa kluczowe aspekty systemu chronicego nasze zdrowie.2011 10 03 d1


rysunek1

Ilustracja: Mattias Karlen/MBX

 

Poow nagrody otrzymali razem: Bruce A. Beutler i Jules A. Hoffmann, za odkrycia dotyczce aktywacji tzw. odpornoci nieswoistej (wrodzonej). To pierwsza linia obrony niezwykle skomplikowanego systemu, jakim jest nasz ukad immunologiczny. Dziaa ona niemal natychmiast po kontakcie z gronym organizmem: bakteri, wirusem czy grzybem, wywoujc stan zapalny.


Badacze ci odkryli, w jaki sposb odpowied wrodzona jest uruchamiana. W 1996 roku Hoffmann, zwizany przez wikszo kariery z uniwersytetem w Strasburgu, badajc muszki owocowe, znalaz gen odpowiedzialny za produkcj biaka rozpoznajcego grone mikroorganizmy. W 1998 roku Beutler, pracujc w University of Texas, znalaz podobny gen u myszy, pokazujc, e ssaki dysponuj podobnym mechanizmem obronnym. Uczony jest obecnie profesorem genetyki i immunologii w The Scripps Research Institute w La Jolla.


rysunek2

Ilustracja: Mattias Karlen/MBX


Jeli odporno nieswoista nie wystarczy do usunicia zagroenia, do akcji wkracza bardziej zaawansowana odporno swoista (nabyta). W jej skad wchodz gwnie limfocyty, ktre produkuj przeciwciaa unieszkodliwiajce patogeny oraz bezporednio zabijaj grone komrki. Na jej uruchomienie potrzeba duszego czasu, ale po usuniciu infekcji ten typ odpornoci zapamituje obcy organizm i w przypadku kolejnego kontaktu reaguje znacznie szybciej. Dziki temu dziaaj szczepionki.


Zdobywca drugiej poowy tegorocznego medycznego Nobla ? Ralph Steinman, zwizany z amerykaskim Rockefeller University, w 1973 odkry nowy rodzaj komrek, ktre nazwa dendrytycznymi. Jego badania pokazay, e aktywuj i kontroluj one limfocyty T, kluczowe dla dziaania odpowiedzi swoistej, oraz bior udzia w powstawaniu immunologicznej pamici.

Komisja Noblowska argumentuje, e wszyscy trzej badacze zrewolucjonizowali zrozumienie dziaania systemu immunologicznego. Ich odkrycia maj niebagateln wag z praktycznego punktu widzenia. Otworzyy one furtk do opracowania nowego rodzaju szczepionek, terapii przeciw infekcjom, nowotworom oraz chorobom autoimmunologicznym.

Kilka godzin po ogoszeniu werdyktu okazao si, e jeden z nagrodzonych ? Ralph Steinman ? zmar w ostatni sobot. Poniewa regulamin Nagrody Nobla dopuszcza jedynie wyrnianie osb yjcych, werdykt zostanie najprawdopodobniej zmieniony.

Marek Matacz/EurekNews