Get Adobe Flash player

Medyczny Nobel przyznany

Tym razem wygrały badania nad układem odpornościowym. Nagrodę podzielono między trzech laureatów, badających dwa kluczowe aspekty systemu chroniącego nasze zdrowie.2011 10 03 d1


rysunek1

Ilustracja: Mattias Karlen/MBX

 

Połowę nagrody otrzymali razem: Bruce A. Beutler i Jules A. Hoffmann, za odkrycia dotyczące aktywacji tzw. odporności nieswoistej (wrodzonej). To pierwsza linia obrony niezwykle skomplikowanego systemu, jakim jest nasz układ immunologiczny. Działa ona niemal natychmiast po kontakcie z groźnym organizmem: bakterią, wirusem czy grzybem, wywołując stan zapalny.


Badacze ci odkryli, w jaki sposób odpowiedź wrodzona jest uruchamiana. W 1996 roku Hoffmann, związany przez większość kariery z uniwersytetem w Strasburgu, badając muszki owocowe, znalazł gen odpowiedzialny za produkcję białka rozpoznającego groźne mikroorganizmy. W 1998 roku Beutler, pracując w University of Texas, znalazł podobny gen u myszy, pokazując, że ssaki dysponują podobnym mechanizmem obronnym. Uczony jest obecnie profesorem genetyki i immunologii w The Scripps Research Institute w La Jolla.


rysunek2

Ilustracja: Mattias Karlen/MBX


Jeśli odporność nieswoista nie wystarczy do usunięcia zagrożenia, do akcji wkracza bardziej zaawansowana odporność swoista (nabyta). W jej skład wchodzą głównie limfocyty, które produkują przeciwciała unieszkodliwiające patogeny oraz bezpośrednio zabijają groźne komórki. Na jej uruchomienie potrzeba dłuższego czasu, ale po usunięciu infekcji ten typ odporności zapamiętuje obcy organizm i w przypadku kolejnego kontaktu reaguje znacznie szybciej. Dzięki temu działają szczepionki.


Zdobywca drugiej połowy tegorocznego medycznego Nobla – Ralph Steinman, związany z amerykańskim Rockefeller University, w 1973 odkrył nowy rodzaj komórek, które nazwał dendrytycznymi. Jego badania pokazały, że aktywują i kontrolują one limfocyty T, kluczowe dla działania odpowiedzi swoistej, oraz biorą udział w powstawaniu immunologicznej pamięci.

Komisja Noblowska argumentuje, że wszyscy trzej badacze zrewolucjonizowali zrozumienie działania systemu immunologicznego. Ich odkrycia mają niebagatelną wagę z praktycznego punktu widzenia. Otworzyły one furtkę do opracowania nowego rodzaju szczepionek, terapii przeciw infekcjom, nowotworom oraz chorobom autoimmunologicznym.

Kilka godzin po ogłoszeniu werdyktu okazało się, że jeden z nagrodzonych – Ralph Steinman – zmarł w ostatnią sobotę. Ponieważ regulamin Nagrody Nobla dopuszcza jedynie wyróżnianie osób żyjących, werdykt zostanie najprawdopodobniej zmieniony.

Marek Matacz/EurekNews

CZYTAJ TAKŻE