Inkowie sprzed 440 lat

Spoeczestwo starych kobiet i bardzo maych dzieci - takie unikalne informacje o demografii upadajcej cywilizacji zawiera hiszpaski dokument, powstay niedugo po podboju inkaskiego imperium przez konkwistadorw. Jego analiz zajli si naukowcy z U.S.A. i Australii, a wyniki swoich bada opublikowali w najnowszym numerze ?Current Anthropology?.

Spisu dokona w 1569 roku proboszcz z parafii zaoonej w centrum inkaskiego imperium, w peruwiaskiej dolinie Yucay. Dua warto tego dokumentu ley w jego szczegowoci. Policzono w nim nie tylko liczb mczyzn w 800 gospodarstwach, ale te kobiet i dzieci. Ludzi podzielono na wskie grupy wiekowe, co umoliwio wnikliwe statystyczno ? demograficzne analizy.

Z dokumentu wyania si mroczny obraz wyniszczonej walkami i epidemiami spoecznoci. Wedug wylicze populacja z grupy wiekowej od 45 do 64 lat, skadaa si gwnie z kobiet. Jest to lad po krwawych walkach z hiszpaskimi najedcami, w ktrych zgina wikszo mczyzn. (Podbj pastwa Inkw zakoczy si w 1533 roku). Podobny brak rwnowagi pci zauwaono w przedziale wiekowym 25 ? 29. Uznaje si to za efekt wykorzystywania modych mczyzn do niewolniczej pracy na plantacjach koki. Zauwaalna jest take maa liczba dzieci w wieku 10 ? 14 lat. Rwnie tumaczy si to zmniejszeniem liczby potencjalnych ojcw, jak i wystpowaniem epidemii, ktre zawsze w pierwszej kolejnoci dotykaj modsze osoby.

Zaskakujca okazaa si jednak liczba najmodszych dzieci. Bya ona proporcjonalnie duo wiksza od innych grup wiekowych. Uczeni uznali to za pocztek odradzania si populacji, pomimo bardzo cikich warunkw. 

- Brutalna hiszpaska administracja bya odpowiedzialna za wyniszczenie inkaskiej populacji ? mwi Alan Covey z Southern Methodist University, jeden z autorw pracy w ?Current Anthropology?. W kocu to zwycizcy pisz histori2011_05_24_c

ukasz Wojnarowicz