Neandertalczyk: kucharz i zielarz

Neandertalczycy mieli rozległą wiedzę na temat odżywczych oraz leczniczych właściwości roślin – dowodzą badania międzynarodowego zespołu pod kierunkiem Karen Hardy z Universitat Autónoma de Barcelona. Wyniki tych prac publikuje czasopismo „Naturwissenschaften".


Jaskinia El Sidrón, gdzie prowadzono wykopaliska, znajduje się w Asturii, w północnej Hiszpanii. To jedno z najsłynniejszych na świecie stanowisk archeologicznych związanych z neandertalczykami. W 1994 odkryto tam szczątki kilkunastu osobników pochodzące sprzed 47-50 tys. lat.

Najnowsze badania tych kości dowodzą, że wbrew dotychczasowym ustaleniom neandertalczycy nie byli tylko i wyłącznie mięsożercami. Potrafili w selektywny, świadomy sposób komponować swoją dietę. Ich jadłospis, jakkolwiek bazujący na mięsie, był uzupełniany cennymi składnikami pochodzenia roślinnego.

Niezbędnych informacji do analiz dostarczył kamień nazębny. Pobrano dziesięć próbek od pięciu osobników. Wykorzystanie procesu rozpadu termicznego oraz szeregu metod: chromatograficznej, spektroskopijnej w połączeniu z badaniami mikroskopowymi pozwoliło dokładnie zbadać materiał zachowany w kamieniu nazębnym. Naukowcom udało się rozpoznać granulki skrobi – węglowodanu pochodzenia roślinnego, które dodatkowo wykazywały ślady gotowania. Zidentyfikowane zostały dwa gatunki roślin o właściwościach leczniczych – rumianek oraz krwawnik.


Wcześniejsze prace tej samej grupy badawczej dowiodły, że neandertalczycy posiadali gen odpowiedzialny za odczuwanie gorzkiego smaku. Obecność w ich menu roślin naturalnie gorzkich, dodatkowo o relatywnie małej wartości odżywczej, takich jak rumianek i krwawnik sugeruje, że nasi kuzyni mieli świadomość istnienia innych, cennych właściwości tych ziół, które przewyższały nieprzyjemny smak. Co ciekawe, obie rośliny wykorzystuje się m. in. do leczenia schorzeń i nieżytów układu pokarmowego. Być może nasi kuzyni, już 50 tysięcy lat temu, łagodzili w ten sposób niestrawności po mięsnych ucztach.

Stanowisko w jaskini El Sidrón pozwoliło obalić wiele mitów na temat neandertalczyków. Wcześniejsze badania dowiodły, że nasi krewni wykazywali wiele cech społecznych o które nawet byśmy ich nie podejrzewali – opiekowali się chorymi oraz dbali o pochówek zmarłych. Wyniki najnowszych prac rzuciły nowe światło na ich sposób i jakość żywienia. Włączając w swoją dietę rośliny, potrafili korzystać z ich własności odżywczych i leczniczych. Utożsamiani z bezwzględnymi wojownikami, potrafili być również pomysłowymi zielarzami.

Łukasz Żmijewski/EurekNews.pl 2012 07 19 a1